Đang tải...
Bạn đang ở:  Trang Chủ  >  Cộng Đồng  >  Người Việt Năm Châu  >  Bài hiện tại

Hạ Đình Nguyên: Jean Paul Sartre của Việt Nam

9.10.2018  /  Không có bình luận

Lê Phú Khải (VNTB)

Hạ Đình Nguyên sinh năm 1943 tại Quảng Nam. Trước 1975, anh là sinh viên Ban Triết của Đại học Văn khoa Sài Gòn. Tuổi trẻ căng tràn nhựa sống, đầy ước mơ và lãng mạn, như một tổ chức sinh viên thời ấy có tên là “Bừng sống”. 

Nhà báo Hạ Đình Nguyên và cuốn sách của ông

Hạ Đình Nguyên đã đi theo tiếng gọi của lý tưởng yêu nước, mơ đến ngày đất nước thống nhất, đuổi đế quốc Mỹ ra khỏi miền Nam, xóa bỏ đi chế độ Sài Gòn tham nhũng, xóa bỏ chế độ bầu cử độc diễn không sòng phẳng của các chính khách Sài Gòn… Nguyên cùng những bạn sinh viên thời ấy hòa mình vào đoàn quân náo nhiệt bãi khóa, tuyệt thực, xuống đường biểu tình, tấn công vào hàng rào kẽm gai và cảnh sát… Anh đã trưởng thành từ phong trào sinh viên học sinh Sài Gòn một thời oanh liệt, ghi đậm dấu ấn vào lịch sử Cách mạng miền Nam trước 1975. Hạ Đình Nguyên trở thành chủ tịch Uỷ ban hành động đấu tranh của Tổng hội sinh viên Sài Gòn. Và, cái gì đến đã đến. Anh bị bắt đi tù Côn Đảo, đến cuối năm 1973 mới được trả tự do.

Sau ngày thống nhất, Đại học Văn khoa và Đại học khoa học Sài Gòn cũ sát nhập thành Đại học Tổng hợp, Nguyên được phân công làm Bí thư Đoàn toàn trường. Say mê với cuộc sống mới, càng ra sức cống hiến để xây dựng chủ nghĩa xã hội mà một thời thế hệ các anh đã từng mơ về xã hội chủ nghĩa ở miền Bắc (!).

Sở dĩ tôi ví Hạ Đình Nguyên là Jean Paul Sartre của Việt Nam, vì, xét ở bản lĩnh dám thay đổi tư duy thì ông rất giống với triết gia Jean Paul Sartre. Sartre (1905-1980) lúc còn trẻ từng tuyên bố: Tất cả những thằng chống cộng đều là con chó! (Tous les anti-communistes sont des chiens). Sartre mê Liên Xô, như Hạ Đình Nguyên từng mơ Miền Bắc XHCN, nhưng khi Liên Xô đàn áp dã man những người đấu tranh dân chủ ở Tiệp Khắc thì Sartre lại tuyên bố: Tất cả những thằng cộng sản đều là con chó! (Tous les communistes sont des chiens). Có người bảo Sartre là đã phản bội. Sartre trả lời: Tôi đi tìm miền trung thành mới (recherche de la nouvelle fidélité).
Sau 36 năm sống trong lòng chủ nghĩa xã hội, tháng 3 năm 2011, Hạ Đình Nguyên viết trong tác phẩm “Ngày ấy giảng đường” (sách tự in vi tính), ông già 68 tuổi này tâm sự với thanh niên: “Thanh niên không nhất thiết phải trung thành với quá khứ, nhưng không phủ nhận nó. Qúa khứ chỉ để tham khảo, thậm chí tham khảo một cách cẩn trọng. Thanh niên dứt khoát phải trung thành với tương lai, đó là dự phóng căn bản về Dân chủ- Dân sinh- và những giá trị đích thực. Đó là những phạm trù biến thiên vô tận khó lường mà không một định chế nào, dù tôi luyện bằng thép gì đi nữa, có thể chụp nó lại, bắt nó đứng yên, vì sợ nó. Bao nhiêu thế hệ đã yêu nó, vì nó mà chịu đau đớn hy sinh… Nó không bao giờ dừng lại, nó đang đi mà ta không biết đó thôi…” ( trang 76 – sách đã dẫn).
Có một thế hệ trước 1975 ở miền Nam, đã từng tù đầy, “đau đớn, hy sinh”… như Hạ Đình Nguyên, còn đang “không bao giờ dừng lại” mà tác giả đã biết, đã gặp như các anh: Huỳnh Tấn Mẫm, Lê Công Giầu, Huỳnh Kim Báu, Lê Thân… đang dấn thân cho Dân chủ – Dân sinh ở tuổi “thất thập cổ lai hy”. Các anh vẫn phản biện, vẫn xuống đường như thời trai trẻ năm xưa. Nhưng bây giờ các anh là “ngòi nổ”, là tấm gương cho lớp trẻ trong những cuộc xuống đường chống Trung Quốc xâm lấn biển đảo của Tổ Quốc, chống thảm họa Formosa, chống Tập Cận Bình “đến thăm” Việt Nam,…

Lịch sử đã lặp lại. Lại chặn cửa từng nhà, lại hàng rão kẽm gai trên đường phố, lại cưỡng chế từng người.

Ngày 3.11.2015, tại khuôn viên nhà riêng Hạ Đình Nguyên ở Thủ Đức bên bờ sông Sài Gòn lộng gió, các thành viên Câu lạc bộ Lê Hiếu Đằng đã “tụ tập đông người” để chuẩn bị “đón tiếp” Tập Cận Bình sắp sang “thăm” Việt Nam. Ngày hôm sau, cuộc mít tinh phản đối họ Tập được tổ chức dưới chân tượng đài Trần Hưng Đạo tại trung tâm thành phố, sau đó biến thành cuộc diễu hành biểu tình ôn hòa hô to khẩu hiệu chống Trung Quốc xâm lược biển đảo Việt Nam…

Ngày hôm sau (5.11.2015), cuộc biểu tình chống Tập Cận Bình vừa đặt chân xuống Hà Nội, diễn ra tại hồ Con Rùa (Sài Gòn) đã bị đàn áp thô bạo. Kỹ sư Trần Bang bị đánh trào máu mặt. Hình ảnh Trần Bang bị đánh trào máu đã nhanh chóng được lan truyền trên mạng xã hội, làm cho người ta lại nhớ đến những cuộc xuống đường của các sinh viên yêu nước Sài Gòn những năm trước 75. Không ai “xúi giục”, “kích động” những người như Hạ Đình Nguyên và các đồng chí của anh đứng lên vạch mặt, cầm bút phản biện, “xuống đường lần thứ hai” này cả! Chính lương tâm các anh đã kêu gọi phải “sống và đấu tranh cho một xã hội tốt đẹp như hành nhân đi trên đường thiên lý” ( trang 73- Ngày ấy giảng đường).

Là một cây bút giầu chất lãng mạn và đượm màu thiền, triết…, anh tự ví cuộc đời dấn thân của mình như một “hành nhân đi trên đường thiên lý.” Độc giả cả nước và người Việt ở nước ngoài hàng chục năm nay luôn chờ đón những bài viết theo sát thời cuộc, giầu hình tượng, và bay bướm của ngòi bút Hạ Đình Nguyên. Anh kêu gọi các nhà lãnh đạo đất nước phải có tư duy độc lập Việt Nam, “không tư duy theo cái vẫy đuôi của Trung Quốc”. Đau xót cho một đất nước mà những người cầm quyền tự xưng là đỉnh cao trí tuệ chỉ biết “tư duy theo cái vẫy đuôi” của kẻ khác! Yêu mến Hạ Đình Nguyên có bạn đọc đã tập hợp các bài viết của anh thành một tập sách gần 500 trang có nhan đề là: Hãy ngồi xuống đây.

Nhà báo Hạ Đình Nguyên trong một tấm ảnh chụp chung với ông Nguyễn Văn Nhã.

Là một tù nhân ở chốn địa ngục trần gian Côn Đảo, Hạ Đình Nguyên không viết gì về những năm tháng máu lửa của mình, anh chọn viết về sinh viên Nguyễn Văn Nhã, một người tù nổi tiếng gan góc, bị tra tấn cực kỳ dã man nhưng nhất định không khai ra đồng đội của mình, để “cảm nhận những gì mình đã trải qua”, như lời anh trong tác phẩm “Ngày ấy giảng đường” mà tôi đã nhắc đến ở đầu bài viết này. Thú thật là, tôi không thể hình dung ra có những người anh hùng như sinh viên Nguyễn Văn Nhã. Có những đoạn tôi không dám đọc nữa, phải nghỉ, vì nó tàn bạo quá, quá sức chịu đựng của “một người đọc”! Nhã bị tra tấn ở Nha cảnh sát Đô Thành Sài Gòn! Ở đây có một “kỷ luật” là, nếu tù nhân đã khai rồi thì đánh chết cũng không sao! Nhưng chưa khai gì cả mà đánh chết thì người tra khảo bị cách chức. Vì thế người ta chỉ đánh người sinh viên nhỏ con, gầy yếu này chỉ đến mức cận kề cái chết, để sau đó còn đánh tiếp, lấy lời khai. Tất cả các ngón đòn tra tấn của Nha cảnh sát đều không khuất phục được Nhã, họ phải cầu cứu các chuyên gia bên cơ quan Phản gián để giúp sức nhưng vẫn vô hiệu! Nhã chỉ được thả về lúc 13 giờ chiều ngày 29.4.1975 khi Sài Gòn sắp thất thủ!
Cái con người trẻ tuổi Nguyễn Văn Nhã khát khao cuộc sống cao đẹp ấy, chấp nhận vượt qua mọi thách thức ấy, sau 1975 lại trở về giảng đường tiếp tục học và làm Phó bí thư đoàn bên cạnh Bí thư đoàn trường Hạ Đình Nguyên. Ít lâu sau, Nhã đã nghỉ làm việc nhà nước… Hai mươi năm sau, một lần gặp Nhã trên đường phố, thấy Nhã đi chiếc Dream II (giấc mơ II), Nguyên hỏi: Anh đã chuyển sang Giấc mơ II? Nhã trả lời: Giấc mơ I là độc lập hòa bình, giấc mơ II là phồn vinh, dân sinh, dân chủ! Nguyên viết: “Chúng tôi chia tay. Anh hòa nhập vào dòng người trên đường phố, tôi thoảng nhớ đến nhiều người khác cùng thế hệ…” (trang 74 – Ngày ấy giảng đường).
Ngày ấy giảng đường chính là một tác phẩm viết về sự vỡ mộng của một thế hệ trí thức trẻ ở Miền Nam đã tin theo những người Cộng sản khi họ dương lá cờ yêu nước, độc lập dân tộc để dành lấy chính quyền. Nhưng khi đã toàn thắng và thiết lập được một nhà nước toàn trị trên cả đất nước thì những người Cộng sản thực thi một chủ nghĩa không tưởng là chủ nghĩa xã hội. Khi “Những thiên đường vỡ chợ, những học thuyết đứng đường” (thơ Trần Mạnh Hảo) này tan rã trên phạm vi toàn cầu thì với khẩu hiệu: Đổi mới, kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa…một chủ nghĩa tư bản man rợ đã ngự trị đất nước. Với kinh tế thị trường định hướng XHCN các tập đoàn maphia ra đời. Từ những năm chín mươi nhà thơ Nguyễn Duy đã viết:
Thời buổi thị trường mọi việc đều có thể
 
Có thể nước này mua trọn gói nước kia
 
Có thể lập những liên minh ma quỷ
 
những công ty bán nước từng phần
 
( Thơ Nguyễn Duy- NXB Hội nhà văn 2010- trang 387)
Vụ cướp đất của dân nghèo Thủ Thiêm diễn ra suốt hơn 20 năm, tàn bạo và trắng trọn của “những liên minh ma quỷ”là một minh chứng rằng, cái xã hội cao đẹp mà thế hệ Nguyễn Văn Nhã, Hạ Đình Nguyên, Lê Công Giầu, Huỳnh Tấn Mẫm khao khát chỉ là một giấc mơ (dream) không bao giờ có (!)
Lại bắt đầu dân thân “trên đường thiên lý”! Đó là thông điệp về một tấn bi kịch từng có ở trời Âu với những Jean Paul Sartre, Bertrand Russel, Jean Fonda…vào thế kỷ trước và Việt Nam hôm nay. “Ngày ấy giảng đường” là một tác phẩm triết học đích thực được sáng tạo từ một hình tượng không hư cấu, đó là sinh viên cuồng tín Nguyễn Văn Nhã. Có ai đó đã nói một câu thế này: Sáng tạo ra một chủ nghĩa bao giờ cũng là những bực thiên tài, thực hiện cái chủ nghĩa đó bao giờ cũng là những người cuồng tín và hưởng thành quả của chủ nghĩa đó bao giờ cũng là bọn lưu manh. Phải chăng…?
Trong những nhà đấu tranh dân chủ ở Sài Gòn hiện nay mà chính quyền toàn trị gọi là “những thế lực thù địch”, Hạ Đình Nguyên là một trong những người được “chăm sóc” cẩn thận nhất! Bất cứ một sự kiện nào sắp xảy ra như biểu tình chống Trung Quốc đưa giàn khoa HD981 vào vùng biển chủ quyền nước ta, biểu tình chống Formosa hủy diệt môi trường biển miền Trung, phản đối Tập Cận Bình qua Việt Nam,… thì đội ngũ an ninh, dân phòng đều cắm chốt trước cửa nhà anh từ mấy ngày trước. Họ dựng lều ngủ qua đêm, họ canh phòng ở dưới mé sông Sài Gòn cặp vườn nhà anh. Phải chăng anh từng là Chủ tịch ủy ban hành động năm xưa?!

Ngày biểu tình lịch sử 10 tháng 06 năm 2018 vừa qua, tôi và anh bạn đồng hương T.R của anh vượt được “rào cản” quyết tâm đến thăm anh vì nghe tin dữ, anh đang bệnh rất nặng, khó qua khỏi, sự sống tình bằng ngày… Vậy mà tới cổng đã thấy an ninh canh giữ anh từ xa, từ gần. Vào đến nhà vợ anh than: Bệnh nặng thế mà vẫn canh (!) Tôi an ủi chị: Vậy là anh Nguyên đã “chia lửa” với đồng bào đang biểu tình rầm rộ ở trung tâm thành phố chống luật đặc khu! Hạ Đình Nguyên yếu quá rồi, người gầy tong, tóc tai phờ phạc!

Bây giờ thì đã muộn quá rồi, bạo bệnh đã cướp mất anh rồi. Con người Quảng Nam mà chẳng “cãi” ai bao giờ. Anh chỉ mủm mỉm cười sắt đá! Nguyên ơi! Sao anh nỡ vội ra đi, không chịu “nán lại cái phút giây cực lạc để sống thêm ít phút nhọc nhằn trên cõi đời ô trọc này!” ( Sếch-pia). Đất nước đang cần có anh, đồng bào đang cần có người “hành động” như anh. Cuộc sống sẽ thiếu anh, sẽ thiếu Hạ Đình Nguyên ở tất cả những nơi nào cần có tình thương và lẽ phải! Anh nỡ nào ra đi để những hàng sao cao vút trong vườn vẫn lao xao trong gió mỗi sớm chào đón anh. Anh nỡ nào ra đi để bầy chim ngói vẫn sà xuống sân vườn đi bộ mỗi chiều chờ anh cho chúng ăn…

Nguyên ơi! Hẹn Nguyên trên đường thiên lý!

(Nguồn:.vietnamthoibao.org)

 

  • Đã đăng: 2 tháng trước đây 9.10.2018
  • Thay đổi cuối: Tháng Mười 9, 2018 @ 6:35 sáng
  • Chuyên Mục Người Việt Năm Châu

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.